Vragen en antwoorden over het warmtenet, all electric en groen gas

Welke alternatieven zijn er voor aardgas?
Voor grootschalige toepassingen in stedelijke gebieden zijn warmtenetten, alles elektrisch en groen gas geschikte alternatieven.

Wat zijn warmtenetten (stadswarmte)?
Warmtenetten transporteren warm water naar woningen, kantoren en andere gebouwen. Het water is afkomstig van een centrale bron en de warmte wordt meestal geleverd door de industrie: overtollige energie van de industrie wordt gebruikt om water te verwarmen.

Wat is all electric of alles elektrisch?
Alles elektrisch is de verzamelnaam voor oplossingen waarbij warmte wordt geproduceerd met elektriciteit. De elektriciteit wordt waar mogelijk op of rond het gebouw zelf opgewekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen op het dak. Elektrische warmtepompen en infraroodpanelen verwarmen vervolgens het water en de ruimtes. Als er te weinig elektriciteit is opgewekt dan gebruiken alles elektrisch-gebouwen stroom van het landelijke elektriciteitsnet.

Wat is nul-op-de-meter?
Nul-op-de-meter of NOM is een bijzondere alles elektrisch toepassing. Een woning wordt dan zo verbouwd dat hij over een heel jaar gezien evenveel elektriciteit levert aan het net als van het net afneemt.

Wat is groen gas?
Groen gas is ook een alternatief voor aardgas. Het gas is gemaakt van duurzame grondstoffen en is duurzaam geproduceerd. De meest gebruikte vorm van groen gas is biogas. Er zijn ook nieuwe vormen van groen gas in ontwikkeling: synthetisch gas en waterstof. Deze vormen lijken voorlopig alleen geschikt voor oude binnensteden, industriële toepassingen en zwaar transport.

Welke alternatieven voor aardgas gaan we in Schiedam gebruiken?
Er zijn meerdere alternatieven voor aardgas in Schiedam. Alles elektrisch, groen gas of een warmtenet. Wat het beste alternatief is, kan per wijk verschillen. Voor de wijken Groenoord en Nieuwland is een warmtenet kansrijk. Dat komt door de hoge woningdichtheid, omdat dichtbij een warmwaterleiding ligt (langs de A20) en omdat veel woningen van één eigenaar zijn: woningcorporatie Woonplus. Wat in andere wijken het beste alternatief is, wordt onderzocht.
Voor woningeigenaren lijkt alles elektrisch ook een alternatief, al laten berekeningen zien dat dit wel duurder is dan een aansluiting op een warmtenet.
Met enkele woningeigenaren in Schiedam is een proef gestart, waarin onderzocht is welke alles elektrisch mogelijkheden er zijn. Er is gekeken naar de kosten en maatregelen die nodig zijn om een laagbouwwoning alles elektrisch te maken. Dit onderzoek is uitgevoerd door Energiek Schiedam, in samenwerking met de gemeente en Servicepunt Woningverbetering. Het resultaat wordt verwerkt in een stappenplan dat woningeigenaren helpt om de juiste keuze te maken voor hun woning.

Leveren zonnepanelen en warmtepompen inmiddels voldoende elektriciteit?
Dat is van meerdere factoren afhankelijk. Soms leveren zonnepanelen te weinig elektriciteit en in combinatie met goede isolatie leveren ze soms teveel. In dat geval wordt er teruggeleverd aan het net en gaat de energierekening omlaag.

Kan ik met de alternatieven van aardgas mijn huis wel goed warm krijgen?
Het warmtenet dat we verwachten in Groenoord en Nieuwland, verschilt wat verwarmen betreft niet veel met aardgas. Isoleren is altijd aan te raden. Goede isolatie zorgt namelijk voor een lagere energierekening en een comfortabel huis. Verder werkt verwarming bij een huis op een warmtenet niet veel anders dan met een cv-ketel.
Bij het gebruik van een warmtepomp wordt je huis ook warm, maar heel geleidelijk. Het is met een warmtepomp niet mogelijk om de temperatuur binnen korte tijd een paar graden te laten stijgen of dalen. Het huis moet goed geïsoleerd zijn, zodat de warmte kan blijven hangen. De temperatuur blijft vrij constant, dag en nacht.

Kan het elektriciteitsnetwerk in de regio de vraag naar elektriciteit wel aan?
Netbeheerder Stedin garandeert dat als de wijk Groenoord op het warmtenet wordt aangesloten, het net dat aankan. Het netwerk is nog niet geschikt om alle wijken tegelijkertijd over te laten gaan op elektriciteit. Stedin maakt voorspellingen en monitort waar aanpassingen aan het netwerk nodig zijn en voert die uit.

Hoe groot is de leveringszekerheid van het warmtenet? Wat als het uitvalt? Zitten we dan in de kou?
Net als bij aardgas moet ook het nieuwe systeem leveringszekerheid bieden. Stadsverwarming of de aansluiting op een warmtenet is een collectief systeem dat valt onder de warmtewet. Hierin zijn afspraken gemaakt over de leveringszekerheid aan klanten. Als er een storing is moet die altijd kunnen worden opgevangen. Er is ook een back-up voorziening. Deze back-up voorziening moet voldoende groot zijn om ook op winterdagen van -10 graden celcius voldoende warmte te kunnen leveren. Indien het net wordt uitgebreid, groeit de back-up voorziening mee. Als het warmtenet uitvalt zit u dus niet meteen in de kou. 
Op dit moment werken Eneco en andere partijen samen om nieuwe duurzame restwarmte te gebruiken uit het Rotterdamse havengebied zodat we niet alleen afhankelijk zijn van één bron en zodat de capaciteit kan worden uitgebreid.

Hoe duurzaam is de aansluiting op een warmtenet eigenlijk?
Een woning met een aansluiting op een warmtenet stoot in Schiedam ongeveer 50 tot 70% minder CO2 uit dan bij de aansluiting op een gasnet. Het is wel afhankelijk van de bron van het warmtenet.

Welke energiebronnen zijn er voor een warmtenet in Schiedam?
De meest waarschijnlijk bron is restwarmte van de industrie in Rozenburg.

Wat gaat er met mijn cv-ketel gebeuren?
Dat hangt ervan af hoe u in de toekomst uw woning gaat verwarmen. Als u aangesloten wordt op een warmtenet dan heeft u geen cv-ketel meer nodig. Uw huis wordt dan verwarmd door een netwerk van leidingen met warm water die uw huis binnen komen. Gaat u uw woning verwarmen met een elektrische warmtepomp? Ook dan kan de cv-ketel de deur uit. Als u gaat verwarmen met groen gas dan kunt u de cv-ketel behouden.

Ben ik verplicht over te stappen op het warmtenet?
Nee. Bent u eigenaar van een eengezinswoning dan is alles elektrisch een alternatief. Heeft u te maken met een VvE dan neemt de VvE een besluit. Als de VvE voor een alternatief wil kiezen, moet dat alternatief er wel zijn, want uiteindelijk wordt het gas wel afgesloten. 

Als we van aardgas afgaan, betekent dat dat ik elektrisch moet gaan koken?
Ja dat klopt. Koken op inductie is het meest gekozen alternatief. Op www.hierverwarmt.nl kunt u kijken voor meer informatie. 

Kunnen mijn pannen ook op een inductiekookplaat?
Dat hangt af van welke pannen u nu heeft. Moderne pannen zijn bijna altijd geschikt voor inductie. U kunt controleren of uw pannen geschikt zijn voor inductie door er een magneet tegenaan te houden. Blijft de magneet kleven, dan zijn de pannen geschikt voor inductie. Bij de overstap van gas naar inductie is het niet altijd nodig om pannen waarvan de bodem kromgetrokken is, te vervangen door nieuwe. Dit is nodig bij koken op keramische kookplaten, maar niet op inductie. Aangezien inductie tot maximaal 3 centimeter boven de zone de warmte over kan geven is een niet vlakke onderzijde van de pan geen enkel probleem.

Is koken op inductie veilig?
Koken op inductie is veiliger dan koken op gas. Je kookt niet op open vuur en de temperatuur van het fornuis is makkelijker te controleren. De kans dat iemand zich verbrandt is bij koken op inductie dus kleiner dan bij koken op gas. Bij het afhalen van de pan is de kookplaat meteen niet meer heet. Laat u de inductiekookplaat per ongeluk aanstaan, maar staat er geen pan op, dan levert dat geen gevaar.

Ben ik verplicht om van het gas af te gaan?
Voor ingrijpende maatregelen zoals aardgasvrij maken en aansluiten op een warmtenet, moet een woningcorporatie minimaal 70% instemming hebben van de bewoners van een complex. Als minder dan 30% van de bewoners tegen is, mag de verhuurder zijn of haar plannen doorzetten. 
Bent u pand- of woningeigenaar dan moet u er rekening meehouden dat gas verdwijnt  en dat dus een gasaansluiting op een gegeven moment niet meer mogelijk zal zijn. Dan heeft u dus een alternatief nodig.
Bent u eigenaar binnen een VvE dan neemt uw VvE het besluit over de manier waarop het pand aardgasvrij gemaakt wordt.